Pokazywanie postów oznaczonych etykietą grammatik. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą grammatik. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 16 grudnia 2014

„Pozdrawiam tych co ciągle żyją Grammatikiem”...czyli recenzja HV/Noon- HV/Noon

Rok 2014 powoli dogorywa, a z nim trwa w najlepsze wyścig wydawniczy. Niemal co tydzień bardziej lub mniej oczekiwania premiera, niemal co tydzień jest na czym ucho „zawiesić”. W kategorii „album producencki” także na bogato. Fabster, Czarny HiFi, to tylko skalpy ostatnich tygodni. O petardzie Soulpete z pierwszej połowy roku nie wspominając. Walka o miano najlepszej płyty wśród producentów będzie zagorzała a swoje trzy grosze zapewne dorzuci duet HV/Noon. Bo gdy do gry wraca taka postać jak Noon wspomagana przez niebanalny styl HV to czy można przejść obojętnie obok takiego wydarzenia?
Info o tej kooperacji zahaczało o rangę „Breaking news”. Domysły o brzmienie owocu tej współpracy napędzały smak, a dobór gości dodawał pikanterii. Dwóch producentów wpisujących się w nurt wielkomiejskich dźwięków oddających topografie budynków, chodników i odnowionych elewacji do niedawna oznaczonych językiem miasta. Zestawienie lekkiej elektroniki z samplingiem Noona sprawiało wrażenie, że lejce w tym projekcie przejmie ten drugi. Nic bardziej mylnego. Album wspominanego duetu to kompromis na którym wszyscy zyskali.
Hatti Vatti z ugruntowaną pozycją na scenie i ze świeżo zebranymi pochwałami za album “Worship Nothing”od początku przekonuje Nas, że to „jego” usłyszymy w większym stopniu na tej płycie. Od pierwszych sekund hipnotyzujące lekkie basy, subtelne pogłosy bądź masa delikatnej elektroniki, spokojnie rozchodzącej się po głośnikach. To czas kiedy HV ma szansę rozbudować solidną podstawę od Noona. A sam Noon, przyczajony lecz we właściwych momentach wychodzący z całą paletą klasycznych brzmień. Efekt? Niby subtelne basy przeplatane z żywcem wyrwanymi z lat 80-tych syntezatorami, czujnymi perkusjami i udanie wkomponowanymi gramofonami, raz łagodzące klimat, dwa w numerach z gośćmi podkreślające wokale.
W tym wszystkim świetnie odnaleźli się zaproszeni raperzy. Wybór? Stare wilki, dobrzy znajomi oraz dobrze czujący się w takim brzmieniu solidni gracze. Najbardziej zaskakujący na plus- Hades, w pełni czujący klimat i przy formie z „Czasoprzestrzeni” emanujący pewnością, potrafiący znakomicie wstrzelić się z swoim ciężkim flow w bit. Eldo czujący się w tej estetyce jakby to miał monopol na „Światła miasta”, a Małpa z pozoru brzmiący jakby był na tym projekcie za karę, z czasem rozkręca się z każdą linijką: „Zmiany zachodzą zbyt prędko, ponoć umyka mi piękno. Powinienem zwiększyć tempo czy na wszystko machnąć ręką. Nie ma miedzy nami chemii. Choć żyjemy obok siebie każdy siedzi w swej pustelni. Krążę po Eternii, szukam super-bohaterów. Mimo, że są nieśmiertelni, nie zostało ich zbyt wielu”. Wersy te nie są odosobnioną historią, całe grono dostosowało lirykę do tych miejskich, mocarnych aranży. Na próżno szukać tu hashtagów, agresywnych przyspieszeń lub newschoolowych akcji z kserówkami w tle.
Może to archaiczne rzemiosło, dla wielu zbyt oderwane od rapu XXI wieku lecz w pełni sprawdza się w tej stylistyce. Jednak, żeby nie było zza „kolorowo”, momentami razi ten nadmiar trueschoolu- patrz numer z Jotuze. Lirycznie na plus, jednak zastygłe flow przypomina o długim rozbracie z rapem, choć pióro wciąż potrafi dać wiele: „Czasem ktoś pyta o to jak się odnajduje, normalnie mówię tylko już nie rymuje. Odcinane kuponów nie leży w mej naturze więc nabijam statystyki, od tego nie mogę uciec. Mam swój cel w życiu nie jest to pogoń za kwitem, pozdrawiam tych co wciąż żyją Grammatikiem. Idę do przodu pewnie składając kroki”. Z mocnym akcentem swój udział podkreśla niepozorna Misia Furtak, której delikatne wokale przywołujące skojarzenie z zespołem Pustki, świetnie komponują się z muzyczną Idyllą. To jedno z tych nagrań na którym smętne produkcje nie przyprawiają o zgryzotę, a rutyna zamienia się w wyjątkowy klimat.
Być może to ten czas, uczucie dopełniającego się pewnego etapu, zabiegani w ślepym pędzie ludzie lub wszechobecny terror komercyjnej wizji świąt obdarty z sedna sprawy sprzyja takim klimatom. Wówczas zakorzenione w miejskich fundamentach dźwięki Emade, Czarnego HiFi bądź duetu HV/Noon mają swoje „5 minut” w hiphopowym kalejdoskopie. 11 tracków wystarczyło by się „najeść”, czy to syta? Rzecz subiektywna. Do miana klasyku zabrakło kilku rzeczy. Momentów zaskoczenia, by złamać ten kontrolowany ład, chwil które zabrudziły by ten w pełni dopracowany materiał czy też jeszcze większej wartości dodatniej od zaproszonych przedstawicieli hip-hopu.
Ten album to towar dla wybranych, którzy w wyszukiwaniu niuansów, szeregu dopracowanych detali potrafią docenić kunszt autorów. W okresie gdy „Światła miasta” przez większą część doby okupują ulice, z łatwością można wpaść w ten czar. To album na którym nie ma nic nachalnego, ani bitów ani nawijek. Spokojnie poukładane, w pełni przemyślane i dopracowane bity, rap na poziomie, sporo w tym wszystkim logiki. Od doboru zaproszonych gości po samą muzyczną koncepcję. Raperzy z nieco niedzisiejszymi wersami, czujący spokój, godzący się by nie wysuwać przed szereg. W zasadzie, jestem stanie zrozumieć tych którzy szybko wpadną w wir tego klimatu i tych którzy szybko odpuszczą. Cecha stała rzeczy dla wybranych.


Ocena: 7/10
Krzywa kroopa
Pozdrawiam



środa, 4 czerwca 2014

Rap późnej starości........czyli recenzja: Eldo- Chi

Wszystko w przyrodzie ma swój własny rytm. Żyjemy według kalendarza. Latem upał wypala nam resztki H2O, zimą sopel na nosie staje się skalpem aury. I w rapie mamy do czynienia z kalejdoskopem. Choć setki numerów o tej tematyce przychodzi do głowy to pewnie każdy ma „swoje” płyty po jakie sięga w danej porze roku. Słoneczne dni zdominowane są przez west coastowe klimaty. Ponure pejzaże jesiennych blokowisk terroryzowane są przez drugi brzeg Ameryki. A wiosna raczej ma polski smak. Więc zanim lato nie wkradnie się na stałe do odtwarzacza Eldo przedłuży wiosenną bohemę. Po raz ostatni?
Raper który może sobie pozwolić na wydanie albumu bez promocji (tylko jeden promo singiel, brak okupowania facebooka i wszelkich innych marketingowych zagrań) musi albo mieć totalną wyj...e na branżę lub mieć status Prometeusza sceny- tak wiem beka. Bo co może zyskać Eldo? Rzemiosło dobrze znane, światopogląd od dłuższego czasu stopniowo słuchaczowi przekazywany, flow znane do cna. Tak, były członek Grammatika pisał historię polskiego hiphopu choć przez te lata nie ustrzegł się błędów. Ale nie o tym dzisiaj.
Nowe wydawnictwo Leszka mimo tylko jednego singla było z góry do przewidzenia. Sięgając po Eldokę to jak zabieranie się po kolejny film Woody`ego Allen`a. Stały rozkład jazdy i choć dobrze znamy te zakątki duszy to kolejny rejs wchłania nas jak za pierwszym razem. Projekt Parias nie okazał się punktem zwrotnym w karierze rapera z Warszawy. Zresztą byłoby to auto-kastracją. Leszek tak wrósł w swoją stylistykę, że zerwanie z nią mogłoby zaowocować owdowieniem przez fanów. Bo chyba nie ma nic gorszego jak urażony fan a życiowa mantra „od miłości do nienawiści tylko jeden krok” staje się faktem.
„Chi” to płyta która w zasadzie redukuje się do rapu Eldoki, warstwa muzyczna brzmi jak subtelna przyprawa, czujesz ją na języku ale nie dominuje w smaku całości. Daleki jestem od stwierdzenia, że muzyka na tym krążku jest nie zauważalna. Co prawda Fawol znalazł wspólny język z Leszkiem i stworzył mu dźwięki które dodały viagry do tuszu. Jednak nie jest to taka chemia jak za czasów „zapisków”. Duet The Returners potrafił równomiernie z balansować klimat jesiennej nostalgii i lżejszych stwierdzeń Leszka. Poza otwierającym krążek „Ms. Batory” na „Chi” mamy krainę pochmurnej utopii. Nieco monotonie, no dobra bez nieco. Brak zaskoczeń, złamania rutyny czy też dodania zaskakujących sampli, żywych instrumentów spowodowało, że „Chi” brzmi jak jeden wielki kawałek, dla niektórych to jednak zaleta tej płyty. Skoro zabaw z basem, kombinatorstwa z rozbudzeniem wersów na tej płycie nie znajdziemy to pozostaje czerpanie klimatu z prostoty sampli i spokojnej Idylli, dziś nieco archaicznej.
4 lata przerwy od solowych projektów wyszły na dobre Leszkowi. O wersach z Pariasów nie warto wspominać. Słabo nie było ale linijek które by nurtowały uwagę na dłużej brakowało. Tym razem liryczna ułuda znowu ma zgrabny kształt. O życiówce nie ma mowy, te lata już nie wrócą. Jednak wciąż mamy dobre stare wino które czas zakonserwował. Możliwości techniczne dalekie od obecnych „norm”. Określenie dinozaur w tym miejscu nie ogranicza się jedynie do stażu Eldoki na scenie. Tak jak gość na „Chi”- Pelson, tak i Eldo prochu już nie odkryje. Szału na hashtagi w tych wersach nie doświadczymy, przyspieszeń na ślepo również, jest za to estetyka żywcem wyrwana z przedwojennych wieszczy.
W powitaniu krążka a więc wcześniej wspominanym „Ms Batory” z gracją linijek a`la profesor Miodek ciężko. Trochę banałów w pierwszych wersach: „Witam, nie znajdziesz tu Doroty i jej cycków. Podtekstów i gadżetów dla gimnazjalistów” gdyby było inaczej pewnie nie ten target sięgał by po „Chi” na półkach empików. Luźne wersy niczego nowego nam nie mówią, za to refrenowy soft w wykonaniu Tomsona sprawia, że mamy numer który ewidentnie wybija się budową z całe albumu. W numerze „Rybałci”, Eldo jakby wracał do Orwellowskiej retoryki z kawałku „Wzorowy” Pariasów. Niczym słowami Isaaca Newtona nawołuje do wewnętrznej revolty. Świeży raport z polskiej prowincji: „Mówią świat chamieje, ja wcale się nie dziwię. Większość z nas to Trybsony i Natalie Siwiec” i trochę z globalnej areny tym razem od Pelsona: „Chłop w sukience bredzi coś o homofobii. Prawda musi spełniać unijne wymogi”. Stary klimat wrócił i nadal ma ciekawy smak.
Przez wredną popkulturę, „Sala samobójców” wywodzi skojarzeniami na dzielnicę zwaną gimbaza i emowską naturę współczesnych nastolatków. Narracje całkiem udane mimo nieco topornego beatu. „Miasto słońca” daje wreszcie żwawe chwile, zasługą tego jest gitara, która wyłania się z tła prostej produkcji. Zapiski z jednego dnia brzmią ciekawie choć tekst głębszej interpretacji nie wymaga, flow tryskające emocjami więc jednak coś z emo jest. Mimo prozaicznej scenerii track ma swoją moc i szybko wkręca się w głowę.
Na lżejszej szych numerach „Miasto słońca” kończy się. Klimat „Eterni” i „Człowieka który ukradł alfabet powraca”. Fortepianowe cienie niemal jesienne knury przywołują. Spokojny głos, leniwie płynące dźwięki saksofonu, udane scratche od Daniela Drumza i linijki od Leszka w jazzowej otoczce brzmią sprawnie. Podobnie na kolejny kawałku, znowu klimat jakby już znany, beat dobry ale nie dający „wartości dodatniej” która by zburzyła letarg. Tam gdzie pieprz rośnie Leszek być może zaszedł, późno wieczorową porą adekwatną do dźwięków z głośnika. Niemal zapomniałem że mamy rok 2014 i to „Chi” na słuchawkach a nie „Zapiski z 1001 nocy”. Kilka ciekawych wersów jednak sprowadziło na ziemię: „Zobacz każdy kontynent, ten do zwiedzenia w futrze. Chociaż drogi bilet, kiedyś zrobię to; Amundsen/ Miguel Amigo, kolorowe La Boca. Pastelowy labirynt, z którego nie chcę się wycofać I przemierzam te światy barwne. Na cmentarzu Recoleta, ostatnie tango śpiewa Carlos Gardel. Kłaniam się grzecznie, odchodzę w swoją stronę. Jutro statek, pociąg, samolot zabierze mnie w drogę”.
Osobisty faworyt na „Chi” w postaci kawałka „Wyspy szczęśliwe” to udana wyprawa na nieokiełznane wody ale tylko z pozoru. Bas nadał przyjemne tempo, Fawol na chwilę zerwał z nudą, głośniki wreszcie ożyły. Wersy Eldoki jak zawsze dojrzałe, pełne trafnych spostrzeżeń, szkoda że kawałek trwa niecałe 3 minuty. Podobnie jak „Przylądek milczenia” gdzie cichy wokal nieśmiało snuje się. Tekstowo znowu jest przyjemnie: „Coś uschło reanimować nie ma jak to truchło. Pusto, nawet w świeżej bryzie wciąż duszno. Słowa zamieniły się w nieczułe głazy. A emocje bezlitośnie zabrała nam woda z plaży./ Gdzieś pogubiliśmy się i nie pomogła nam Ariadna. A każdy zakręt w labiryncie prowadził do Minotaura. I objęci danse macabre, czysty żywioł nie ważna myśl żadna. Zła po nas, in flagranti duch strachu wylał wiadra pogardy”. Traktując tekst małą literą, do beatu głębszej uwagi nie przywiązuje.
Sampel z numeru „Droga winnych” stanął na końcu głowy i nie chce ruszyć się o krok. Akurat w tym kawałki, spokój i prostota produkcji sprawdza się. Przez karczmę „Rzym” po dekret wolnych ptaków i znowu gdy Eldo się rozkręca the end wita. Mroczne kły czyli „Psy z lasu śpiewającego” ponownie wprowadzają nas na niespokojne wody. Ponownie Fawol udanie zbalansował ciężar basu przez co dynamika lirycznych popisów Eldkoi nie usypia. Klawisze dodają hipnotycznego posmaku a refreny zgrabnie podkreśliły klimat kawałka. Gościnny udział kolegi po fachu- W.E.N.A. to bardziej trafna kooperacja niż z ziomkiem z Pariasów. Beat jak z „Wyższego Dobra” i nawijka samego gościa jakby z tamtego krążka i nie chodzi o nakaz: S.A.L.U.TU.J.. Obowiązkowy element na rodzimych płytach hiphopowych a więc kawałek o zawodzie- raper wypadała na szkolną Piątkę, wspominana powyżej nawijka WuDoE jak na ostatnim Kodex`ie z pazurem niemal tym który był obecny na nielegalach.
Zamykająca „Chi”- „Halina Poświatowska” jak piaski klepsydr między palcami domknęły klamkę. Produkcja w stylu O.S.T.R., lekko niepokojąca, kto z na twórczość Pani Poświatowskiej ten pewnie wkręci się w beat. Kolejny numer który można dopisać do serii- rap to kobieta. Liryczna hossa, być może punkt szczytowy na całej płycie: „Lirycznieliśmy sobie, patrząc na świat z ukrycia. Świadkowie, jak rozpadają się cztery strony życia. Zimne oczy gwiazd patrzyły beznamiętnie. Księżyc przeciągał się i mruczał obojętnie. A Pani wiosną haftowała me chodniki w kwiaty. Zimą zaś uchylała zatrzaśnięte raju kraty”. Dźwięki niczym z magicznego fletu hipnotyzują specyficznym klimatem, wprawdzie nikt za tym beatem nie pójdzie na koniec świata ale na zakończenie krążka egzystencjalne wywody nawet tak bardzo nie studzą krwi.
Godzina spędzona z nowy Eldo to jak pauza w nijakim filmie. Wyjaśniając, mimo nie do końca trafionych beatów klimat albumu nawołuje do powrotów. Być może nawijka stała się archaiczna i daleka od tego co obecnie kieruje słuchacza do rapu. Osobiście uznaje to za zaletę tego krążka. Zamiast bezmyślnego kopiowania rapu zza wielkiej wody mamy starego, dobrego rapera, który w swojej stylistyce czuje się jak ryba w wodzie. Może trochę za dużo tych hydro nawiązań, trudno. Liryczne możliwości Eldo tak jak na poprzednich płytach smakują wyjątkowo. Może i flow toporne, może i to już było. Po średniej formie na płycie Parias Eldo wrócił do trafnych metafor, głębszych spojrzeń i tak jak to w przypadku Eldoki bywa dalekiej od truizmów i populistycznej papki która gryzie polski rap.
Jeśli rzeczywiście Eldo zbliża się końca swej przygody z rapem to „Chi” nie będzie główną pozycją do której będę wracał po latach. „Eternia”, „Zapizki z 1001 nocy” czy też „CKCUA” będą trwalszym wspomnieniem solowej kariery Leszka. Mimo wszystko „Chi” będzie jedynym z tych krążków roku 2014 do którego będę często wracał. Trueschool w dobrym wydaniu choć zabrakło tego co było na wymienionych krążkach a więc klimatu niepowtarzalnego, wyróżniającego się z poprzednich wydawnictw, beatów które by przeniosły rap o poziom wyżej. Warsztat techniczny Leszka jest jaki jest więc produkcje na wysokim poziomie zapewne by ożywiły lekko seny półmrok płyty.
Opinie o tej płycie są podzielone. Część jara się tak jak Eternią lub CKCUA, część traktuje „Chi” jako rozczarowanie. Nie jest to krążek życia Eldoki, jednak rozczarowanie? Na pewno, nie. Dostałem materiał którego się spodziewałem. Zbyt bardzo bliski oczekiwaniom i zbyt bardzo przewidywalny, stąd pozostaje pewien niedosyt. Jeśli to ostatni solowy album w dyskografii byłego członka Grammatiku to szkoda, że nie postawił kroki nad „i” która by z czasem stała się klasykiem.


Ocena: 7/10
Krzywa krooopa
Pozdrawiam